ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਨਵੀਂ ਐਂਟੀ-ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ‘ਰੁਦਰਮ’ ਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ

ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ (ਡੀਆਰਡੀਓ) ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਹੈ । ਪਿਛਲੇ ਹਫਤੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਐਂਟੀ-ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਮਿਜ਼ਾਈਲ "ਰੁਦਰਮ -1" ਦੇ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਤਿਆਰੀ ਵਿਚ ਇਕ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ। ਡੀਆਰਡੀਓ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ 'ਤੇ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਬਾਲਾਸੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਾਂਦੀਪੁਰ ਵਿਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਟੈਸਟ ਰੇਂਜ ਵਿਖੇ ਇਕ ਸੁਖੋਈ-30 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਐਂਟੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਮਿਜ਼ਾਈਲ 'ਰੂਦਰਮ-1' ਦਾ ਸਫ਼ਲ ਪਰੀਖਣ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੇ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ 'ਤੇ ਡੀਆਰਡੀਓ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇਕ "ਕਮਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ" ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਡੀਆਰਡੀਓ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਰੂਦਰਮ-1 ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਐਂਟੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਡੀਆਰਡੀਓ ਵਲੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੁਖੋਈ ਐਸਯੂ-30 ਐਮਕੇਆਈ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਲਾਂਚ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੇਂਜ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ'। ਇਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰੀਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਸਮਰੱਥਾ 'ਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਸੁਖੋਈ-30 ਫਾਈਟਰ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 

ਡੀਆਰਡੀਓ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਵਿਚ ਅੰਤਿਮ ਹਮਲੇ ਲਈ ਪੈਸਿਵ ਹੋਮਿੰਗ ਹੈਡ ਦੇ ਨਾਲ ਆਈਐਨਐਸ-ਜੀਪੀਐਸ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਪੈਸਿਵ ਹੋਮਿੰਗ ਹੈਡ ਇਕ ਵਿਸਥਾਰ ਬੈਂਡ 'ਤੇ ਟੀਚੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ, ਟੀਚੇ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਲਝਾਉਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੈ'। ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਦਾਗਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਗਨਲ ਅਤੇ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਡਾਰ 'ਤੇ ਲਿਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਰਾਡਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਰਤਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜੈਮਰ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਰੇਡੀਓ ਵੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਵਿਕਾਸ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਟ੍ਰਾਇਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਦ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖੋਈ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਜਹਾਜ਼ ਤੇਜਸ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਵਸਤੂ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੁਖੋਈ ਐਸਯੂ -30 ਐਮ ਕੇ ਆਈ, ਡਾਸਾਲਟ ਮਿਰਾਜ 2000, ਜਾਗੁਆਰ ਅਤੇ ਤੇਜਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰੁਦਰਮ -1 100 ਤੋਂ 250 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੇਂਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਡੀਆਰਡੀਓ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਐਂਟੀ-ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਬਾਰੇ ਸੰਭਾਵਤ ਅਧਿਐਨ 2012 'ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਸੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਡੀਆਰਡੀਓ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਆਪਕ-ਬੈਂਡ ਪੈਸਿਵ ਸਾਧਕ, ਇਕ ਮਿਲੀਮੀਟਰਿਕ ਵੇਵ ਐਕਟਿਵ-ਸੀਵਸਰ, ਸਾਧਕਾਂ ਲਈ ਰੇਡੋਮ, ਅਤੇ ਇਕ ਦੋਹਰੀ ਨਬਜ਼ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਜੋ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਡੀਆਰਡੀਓ ਨੇ ਸੂਪਰਸੋਨਿਕ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਅਸਿਸਟਡ ਰਿਲੀਜ਼ ਆਫ਼ ਟਾਰਪੀਡੋ (ਸਮਾਰਟ) ਦਾ ਸਫ਼ਲ ਪਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਦੇ ਉੱਨਤ ਵਰਜਨ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰਿਆ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦਾ ਸਫ਼ਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਤਣਾਅ ਦਰਮਿਆਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕਾਫ਼ੀ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਭਾਰਤ 'ਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉੱਚਾਈ ਤੋਂ ਦਾਗ਼ੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ । 

ਸਕ੍ਰਿਪਟ: ਬਿਮਨ ਬਾਸੂ, ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਇੰਸ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ