ਲੌਕਡਾਊਨ ਤੋਂ ਬਾਅਧ ਆਰਥਿਕ ਟਰਨਅਰਾਊਂਡ ‘ਚ ਵਾਧਾ

ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਟੈਕਸ, ਜੀਐਸਟੀ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ ‘ਚ 1 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮਾਲੀਆ ਇੱਕਠਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਇਸ ਵਾਧੇ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਛਾਤਰੀ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ, ਰੇਲਵੇ ਭਾੜੇ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ , ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਪੀਐਮਆਈ ਆਦਿ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਰਹੀ ਹੈ।ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਆਏ ਵਾਧੇ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਤਿਮਾਹੀ (ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ) 2020-21 ਦੌਰਾਨ ਤਾਜ਼ਾ ਤਿਮਾਹੀ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ (ਜੀਡੀਪੀ) ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਵਿਚ 7.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 24 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਨ । ਅਸਲ ਸੈਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਬਾਕੀ ਕੁਆਰਟਰਾਂ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ 'ਵੀ-ਆਕਾਰ' ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿਚ ਆਉਟਪੁੱਟ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 7.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਸੰਕੁਚਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੀ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿਚ ਇਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ 39% ਤੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ 0.6% 'ਤੇ ਵੇਖੀ ਗਈ। ਇਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਸਿਹਤਯਾਬੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਯੋਗ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਇਸ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਗਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੀਐਸਟੀ ਤੋਂ ਕੁਲ ਆਮਦਨੀ ਨਵੰਬਰ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ 1.05 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰਹੀ, ਜੋ ਇਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਹਿਜ਼ 1.4 ਫੀਸਦ ਵੱਧ ਸੀ, ਅਕਤੂਬਰ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ ਵਿਚ ਜੀਐਸਟੀ ਦੇ ਮਾਲੀਆ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਖ਼ਤ ਲੌਕਡਾਊਨ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਉਤਰਾਅ ਚੜ੍ਹਾਅ ਆਇਆ। ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ, ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਜੀਐਸਟੀ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ ਵਿਚ, ਰੁਪਏ 8242 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੈੱਸ ਵਜੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜੋ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਜੀਐਸਟੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਜੀਐਸਟੀ ਵਿਚ ਸਥਾਨਕ ਟੈਕਸਾਂ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਰਕਮ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੀਐਸਟੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੰਟਰੋਲਰ ਜਨਰਲ ਅਕਾਉਂਟਸ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਠੇਕੇ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਟੈਕਸ ਉਗਰਾਹੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ। ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਵਧੇਰੇ ਅਸਿੱਧੇ ਟੈਕਸਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਆਮਦਨੀ ਟੈਕਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਕੁਲ ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ ਇਸ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿਚ 17 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧਣਗੇ, ਕੇਂਦਰੀ ਜੀ.ਐੱਸ.ਟੀ. ਦੇ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸਿੱਧੇ ਟੈਕਸ ਦੀ ਆਮਦ, ਆਬਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਾਧੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਖਪਤ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਹਨ।

ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਮੂਡੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਾਜ਼ਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਏਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚ ਲੌਕਡਾਊਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਜ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 2021 ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟਾਂ ਲਈ ਸਥਿਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਮੰਗ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਘੱਟ ਵਿਆਜ ਦਰ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਉਧਾਰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਉਪਲਬਧਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੈਲੇਂਸ ਸ਼ੀਟ ਵਾਲੀਆਂ ਫਰਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮੁੜ ਵਿੱਤ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਦੇਵੇਗੀ।

ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੇ ਅਸਲ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਉਭਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਪਿਯੂਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੇ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਚਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਵਪਾਰ ਬੋਰਡ (ਬੀ.ਓ.ਟੀ.) ਦੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਹੋਈ ਬੈਠਕ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗ ਨੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਖੁੱਲੇ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਵੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਪਾਲਈ ਚੇਨਾਂ ਲਈ ਲਚਕੀਲਾ ਰੱਵੀਆ ਅਫਣਾਇਆ ਹੈ।”

ਫਿਰ ਵੀ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਿਰੰਤਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੁਲ ਮੰਗ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਵਧਾਨ ਹਨ ਜੋ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਤਣਾਅ ਵਿਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ-ਪ੍ਰੇਰਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਵਾਧੇ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯਾਤਰਾ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਵਾਧੂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਘਾਟੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਮੰਗ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਬਣਨਗੇ ਜੋ ਕਿ ਰਿਕਵਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਣ।

ਸਕ੍ਰਿਪਟ: ਜੀ.ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ, ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ