ਵੈਭਵ ਸੰਮੇਲਨ 2020

ਵੈਸ਼ਵਿਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਿਗਆਨਿਕ (ਵੈਭਵ) ਸੰਮੇਲਨ 2020 ਦਾ ਆਗਾਜ਼ 55 ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ 3 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਿਗਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵਰਚੁਅਲ਼ੀ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ।ਲਗਭਘ 1 ਹਜ਼ਾਰ ਭਾਰਤੀ ਵਿਿਗਆਨੀਆਂ ,ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਿਦਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ‘ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।ਵੈਭਵ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ 200 ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਐਸ ਐਂਡ ਟੀ ਮਹਿਕਮਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਿਿਗਆਨਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।40 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 700 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਨੇਲਿਸਟ ਅਤੇ ਉੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮੀ ਅਤੇ ਐਸ ਐਂਡ ਟੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ 629 ਪੈਨੇਲਿਸਟ 213 ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ 80 ਉਪ-ਵਿਿਸ਼ਆਂ ਅਤੇ 18 ਵੱਖ ਵੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਨਗੇ।ਇਹ ਚਰਚਾਵਾਂ 3-25 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ਅਤੇ 28 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਐਲਾਨੇ ਜਾਣਗੇ।ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਜੈਅੰਤੀ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਦਿਨ ਹੀ ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।ਇਸ ਪਹਿਲ ‘ਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਹਮਰੁਤਬਾ ਵਿਚਾਲੇ ਲੱਗਭਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ‘ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੈਬੀਨਾਰ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸ ਰਾਹੀਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ‘ਚ ਵਿਿਗਆਨ ਪ੍ਰਤੀ ਰੁਚੀ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਟੀਚਾ 2025 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ‘ਚੋਂ ਟੀ.ਬੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਹੈ।
“ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਸਲ ਮੰਗ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ‘ਚ ਵਿਿਗਆਨ ਪ੍ਰਤੀ ਰੁਚੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਵਿਿਗਆਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵਿਿਗਆਨ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”
ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ ਵੈਭਵ ਸੰਮੇਲਨ 2020 ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਤੋਂ ਵਿਿਗਆਨ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ‘ਸੰਗਮ’ ਦਾ ਨਾਂਅ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਵੱਲ ਆਪਣੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਟੀਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਥਾਹ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।
ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ 2020 ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਦੇਸ਼-ਵਿਆਪੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਸੀ। ਨੀਤੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਤੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਲਈ ਖੁੱਲਾ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਅਧਾਰਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਸੁਧਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕਤਾ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨਗੇ। ਲੇਜ਼ਰ ਇੰਟਰਫੇਰੋਮੀਟਰ ਗ੍ਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ-ਵੇਵ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ, ਸੀਈਆਰਐਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਥਰਮੋਨੂਕਲੀਅਰ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਰਿਐਕਟਰ (ਆਈਟੀਈਆਰ) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਭੌਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ. ਨਕਲੀ ਬੁੱਧੀ, ਰੋਬੋਟਿਕਸ, ਸੈਂਸਰ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਅੰਕੜੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਟਾਰਟ-ਅਪ ਸੈਕਟਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ।
ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੈਭਵ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਸ ‘ਚ ਜੁੜਨ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਦਾ ਵਧੀਆ ਮੌਕਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੈਭਵ ਨੁੰ ਮਹਾਨ ਮਨਾਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਕਹਿ ਕੇ ਪੁਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਆਦਰਸ਼ ਖੋਜ ਮਾਹੌਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ‘ਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ।
ਇਹ ਵਟਾਂਦਰੇ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਸਿਖਾਉਣ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਕਰਨਗੇ. ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਇਹ ਯਤਨ ਆਦਰਸ਼ ਖੋਜ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਗੇ।
ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਾਜਦੂਤ ਹਨ। ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਾਡੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ ਸਿਖਾਉਣ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰੇਗਾ. ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰਸ਼ ਖੋਜ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੇਗੀ।
ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਉਭਰ ਰਹੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਭਾਰਤੀ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਰੋਡ ਮੈਪ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਿਗਆਨਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪ੍ਰ. ਖੇ. ਵਿਜੈ ਰਾਘਵਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 16 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਨੇਲਿਸਟ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾਵਾਂ ਕਰਨਗੇ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਅਮਰੀਕਾ, ਜਾਪਾਨ, ਆਸਟ੍ਰਲੀਆ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਫਰਾਂਸ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਗਣਤੰਤਰ ਕੋਰੀਆ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਸਕ੍ਰਿਪਟ: ਪਦਮ ਸਿੰਘ, ਏਆਈਆਰ, ਨਿਊਜ਼ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ