ਭਾਰਤ-ਮੈਕਸਿਕੋ ਸੰਯੁਕਤ ਕਮੀਸ਼ਨ ਦੀ ਬੈਠਕ

ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਲੌਰੀਏਟ ਆਕਟਾਵਿਓ ਪਾਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਇਨ ਲਾਈਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿਚ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਜ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਭਾਰਤੀ ਦੂਸਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਮਤਭੇਦਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸੁਚੇਤ ਹਨ। ਇਹ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਰਵੱਈਆ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ , "ਮੈਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਮੈਕਸੀਕਨ ਹਾਂ।" ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਪੱਛਮੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਭਾਰਤ, ਇਸ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਜਦੂਤ ਬਣ ਗਿਆ।

ਇਸ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ 70 ਵਾਂ ਸਾਲ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ 'ਤੇ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਨਾਲ , ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਝ ਹੈ । ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ ਕਿ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸ ਰਾਹੀਂ 29 ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਨੂੰ ਹੋਈ 8 ਵੀਂ ਭਾਰਤ-ਮੈਕਸੀਕੋ ਸੰਯੁਕਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਬੈਠਕ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਬੈਠਕ ਦੀ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਐਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕਨ ਹਮਰੁਤਬਾ ਸ੍ਰੀ ਮਾਰਸੇਲੋ ਈਬਾਰਡ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੁਵੱਲੇ ਵਪਾਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 10 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਸ੍ਰੀ ਫੇਡਰਿਕੋ ਸਾਲਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਮੈਕਸੀਕੋ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ। " ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵਧ ਰਹੇ ਦੁਵੱਲੇ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ “ਅਧਿਕਾਰਤ ਭਾਈਵਾਲੀ” ਤੋਂ “ਰਣਨੀਤਕ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ” ਵੱਲ ਵਧਾਉਣ ਲਈ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪਹਿਲੂ ਦੁਵੱਲੇ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਨਿਯਮਤ ਬੈਠਕਾਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ , ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਪਾਰ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਬਾਰੇ ਇਕ ਸੰਯੁਕਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਸਮੂਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਦੁਵੱਲੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਡਬਲ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ, ਹਵਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿਚ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਵਪਾਰ-ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰਤਾ (ਬੀਐਚਐਲਜੀ) ਬਾਰੇ ਇੰਡੀਆ-ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੁਵੱਲੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਬੈਠਕ ਵੀ ਹੋਈ, ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਣਜ ਸਕੱਤਰ ਅਨੂਪ ਵਧਾਵਨ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਪਾਰ ਲਈ ਉਪ ਮੰਤਰੀ ਲੂਜ਼ ਮਾਰੀਆ ਡੇ ਲਾ ਮੋਰਾ ਨੇ ਕੀਤੀ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਬਹੁਪੱਖੀਵਾਦ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਪੱਖੀ ਫੋਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਪੱਖੀਕਰਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ-ਮੈਕਸੀਕਨ ਸੰਬੰਧ ਹੁਣ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਸਿਹਤ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਊਰਜਾ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਦਿ ਤਕ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਟੀਸੀਐਸ, ਇਨਫੋਸਿਸ, ਵਿਪਰੋ, ਐਨਆਈਆਈਟੀ, ਐਚਸੀਐਲ, ਬਿਰਲਾਸੌਫਟ, ਆਪਟੈਕ ਅਤੇ ਡਾ ਰੈਡੀਜ਼ ਲੈਬਾਰਟਰੀਜ਼, ਸਨ ਫਾਰਮਾ, ਟੋਰੈਂਟ ਫਾਰਮਾਸਿਟੀਕਲ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਾਰਮਾਸਿਟੀਕਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿਚ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਟੋ ਪਾਰਟਸ, ਟਾਇਰ, ਪੈਕਜਿੰਗ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਲਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਚ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਟੋਰਨੇਲ, ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿਚ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਟਰੱਕਾਂ ਦੇ ਟਾਇਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ. ਬਜਾਜ ਆਟੋ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿਚ ਦੋ ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਰਨ ਵਿਚ ਜੁਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ. ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਰਧਨ ਮਦਰਸਨ ਸਮੂਹ (ਐਸ ਐਮ ਪੀ) ਨੇ ਅਓਡੀ ਅਤੇ ਵੋਲਕਸਵੈਗਨ ਲਈ ਆਟੋ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਏਬਲਾ ਅਤੇ ਸੈਨ ਲੂਯਿਸ ਪੋਟੋਸ ਵਿਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮੈਕਸੀਕਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੋਮੈਕਸ, ਪ੍ਰੋਲੇਕ-ਜੀ.ਈ., ਸਿਨੇਪੋਲਿਸ, ਸੇਮੇਕਸ, ਨੇਮਕ, ਸੋਫੇਕ, ਮੈਟਲਸਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਡੂੰਘੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਸੰਬੰਧ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਫਲਦਾਇਕ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਗੈਬਰੀਲ ਗਾਰਕੀਆ ਮਾਰਕਜ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ “ ਸੱਚਾ ਮਿੱਤਰ ਉਹ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਰ ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ ‘ਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥ ਨਾ ਛੱਡੇ ਅਤੇ ਦਿਲੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰੇ।”